تقویت سیستم ترمز یکی از اقداماتی است که برای بهبود کنترل خودرو، افزایش اطمینان هنگام ترمزگیری و هماهنگ کردن عملکرد ترمز با شرایط استفاده از خودرو انجام می شود. با این حال، بعد از تعویض یا ارتقای بعضی قطعات، بررسی وضعیت روغن ترمز و اطمینان از نبود هوا در مدار هیدرولیک اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، هواگیری ترمز بعد از تقویت یکی از موضوعات مهمی است که نباید در فرایند سرویس و ارتقای سیستم ترمز نادیده گرفته شود.
وجود هوا در مدار هیدرولیک می تواند باعث نرم شدن پدال، افزایش حرکت پدال پیش از درگیر شدن ترمز و کاهش اطمینان از عملکرد سیستم شود. البته این علائم همیشه به معنای وجود هوا نیستند و ممکن است به نشتی، ایراد مستر سیلندر یا مشکلات دیگر مربوط باشند.
در این مقاله از بوستر ترمز حمید، بررسی می کنیم که هواگیری ترمز بعد از تقویت چه زمانی ضروری است، چه نشانه هایی دارد، چه ارتباطی با بوستر و مستر سیلندر پیدا می کند و برای حفظ ایمنی خودرو باید به چه نکاتی توجه کرد.
هواگیری ترمز بعد از تقویت چیست؟
سیستم ترمز هیدرولیکی با استفاده از روغن ترمز، نیروی وارد شده به پدال را به اجزای ترمز چرخ ها منتقل می کند. روغن ترمز برای انتقال موثر فشار طراحی شده است؛ اما هوا قابلیت فشرده شدن دارد. اگر حباب های هوا وارد مدار شوند، بخشی از حرکت پدال صرف فشرده شدن هوا می شود و انتقال فشار به شکل مطلوب انجام نمی گیرد.
هواگیری ترمز فرایندی است که طی آن هوای محبوس در مدار هیدرولیک خارج می شود و سیستم با روغن ترمز مناسب و بدون هوای ناخواسته آماده کار می شود.
این کار ممکن است پس از تعویض مستر سیلندر، باز کردن لوله ها یا شیلنگ های ترمز، تعمیر کالیپر، تخلیه روغن ترمز یا انجام تعمیرات خاص روی مجموعه ABS لازم باشد.
نکته مهم این است که هر نوع تقویت ترمز به معنای نیاز قطعی به هواگیری نیست. برای مثال، اگر قطعه ای تعویض شده باشد که مدار هیدرولیک را باز نکرده و هوا وارد سیستم نشده باشد، ممکن است هواگیری لازم نباشد. تصمیم نهایی باید بر اساس نوع تعمیر و دستورالعمل سازنده خودرو گرفته شود.
چرا هواگیری ترمز بعد از تقویت اهمیت دارد؟
پس از ارتقای سیستم ترمز، هدف این است که تمام اجزای نصب شده هماهنگ و قابل اطمینان کار کنند. اگر هوا در مدار باقی مانده باشد، حتی قطعات جدید و باکیفیت نیز ممکن است عملکرد مورد انتظار را نداشته باشند.
مهم ترین دلایل اهمیت هواگیری عبارت اند از:
انتقال صحیح فشار هیدرولیکی: وجود هوا می تواند باعث شود فشار به شکل مناسب به ترمز چرخ ها منتقل نشود.
عملکرد قابل پیش بینی پدال: پدال باید واکنش متناسب و قابل اطمینانی داشته باشد.
بررسی نتیجه تعمیرات: بعد از باز شدن مدار هیدرولیک، هواگیری صحیح بخشی از تکمیل تعمیر است.
تشخیص بهتر ایرادهای احتمالی: اگر پس از هواگیری همچنان پدال نرم یا بیش از حد پایین باشد، باید علت های دیگری مانند نشتی یا خرابی قطعات بررسی شوند.
حفظ ایمنی خودرو: سیستم ترمز باید قبل از بازگشت خودرو به رانندگی عادی، به طور کامل ارزیابی شود.
هواگیری درست به تنهایی تضمین کننده عملکرد بی نقص ترمز نیست؛ سلامت قطعات، سازگاری تجهیزات و نصب صحیح آنها نیز اهمیت دارد.
چه زمانی بعد از تقویت ترمز باید هواگیری انجام شود؟
نیاز به هواگیری به نوع قطعه ای بستگی دارد که تعمیر یا تعویض شده است. در شرایط زیر معمولا باید مدار هیدرولیک از نظر ورود هوا بررسی شود:
۱. تعویض مستر سیلندر ترمز
مستر سیلندر وظیفه ایجاد فشار هیدرولیکی در مدار ترمز را بر عهده دارد. هنگام تعویض آن، امکان ورود هوا به سیستم وجود دارد. در این شرایط، ممکن است لازم باشد ابتدا خود مستر سیلندر و سپس مدار ترمز طبق روش تعیین شده برای خودرو هواگیری شوند.
۲. تعویض یا باز کردن شیلنگ و لوله ترمز
اگر شیلنگ یا لوله هیدرولیک باز یا تعویض شده باشد، هوا می تواند وارد مدار شود. پس از پایان کار، اتصالات باید از نظر نصب صحیح و نشتی بررسی شوند و هواگیری مطابق دستورالعمل خودرو انجام شود.
۳. تعمیر کالیپر یا سیلندر چرخ
در صورت باز شدن بخش هیدرولیکی کالیپر یا سیلندر چرخ، باید احتمال ورود هوا در نظر گرفته شود. اگر قطعه تنها از نظر مکانیکی سرویس شده و مدار هیدرولیک باز نشده باشد، شرایط متفاوت است و باید نوع تعمیر بررسی شود.
۴. تخلیه یا تعویض کامل روغن ترمز
هنگام تعویض روغن ترمز باید از ورود هوا به مدار جلوگیری شود. اگر مخزن روغن کاملا خالی شود یا هوا به بخش های داخلی سیستم راه پیدا کند، فرایند هواگیری ممکن است پیچیده تر شود.
۵. تعمیر مجموعه ABS
در بعضی خودروهای مجهز به ABS، هوا ممکن است داخل واحد هیدرولیکی سیستم باقی بماند. در این شرایط، هواگیری معمولی چرخ ها لزوما کافی نیست و ممکن است به فعال سازی پمپ و شیرهای ABS با دستگاه عیب یاب نیاز باشد.
روش هواگیری به مدل خودرو و نوع سیستم ترمز بستگی دارد؛ بنابراین نباید ترتیب یا مراحل یک خودرو را بدون بررسی برای خودروی دیگری اجرا کرد.
نشانه های وجود هوا در سیستم ترمز
اگر بعد از تقویت ترمز یا تعمیر قطعات هیدرولیک، رفتار پدال تغییر کرده است، باید سیستم به دقت بررسی شود. برخی از نشانه های احتمالی عبارت اند از:
نرم شدن پدال ترمز
پدالی که حالت اسفنجی دارد یا هنگام فشار دادن بیش از حد معمول فرو می رود، می تواند نشانه وجود هوا در مدار باشد. البته نشتی روغن، خرابی مستر سیلندر و برخی ایرادهای دیگر نیز ممکن است علائم مشابه ایجاد کنند.
افزایش حرکت پدال
اگر پدال برای ایجاد نیروی ترمز باید مسیر بیشتری طی کند، لازم است وضعیت مدار هیدرولیک، تنظیمات قطعات و سلامت مجموعه ترمز بررسی شود.
تغییر عملکرد ترمز پس از تعمیر
اگر پیش از تعمیر، پدال وضعیت مشخصی داشته اما بعد از تعویض قطعه یا تقویت ترمز نرم تر شده است، باید احتمال ورود هوا یا نصب نادرست قطعات بررسی شود.
کاهش اطمینان هنگام ترمزگیری
هرگونه کاهش محسوس در قدرت توقف، تغییر غیرعادی پدال یا روشن شدن چراغ هشدار ترمز، نیازمند بررسی فوری است. نباید با تکرار ترمزگیری در جاده یا رانندگی طولانی تلاش کرد که مشکل خودبه خود برطرف شود.
هشدار ایمنی: اگر پدال ترمز غیرعادی نرم شده، تا انتها پایین می رود یا قدرت توقف کاهش یافته است، خودرو را در مسیر عمومی استفاده نکنید. در چنین شرایطی، انتقال خودرو به تعمیرگاه با روش ایمن مناسب تر است.
ارتباط هواگیری ترمز با تقویت بوستر ترمز
بوستر ترمز نیروی وارد شده از سوی راننده به پدال را تقویت می کند و به کاهش نیروی مورد نیاز برای فشردن پدال کمک می کند. در مقابل، هواگیری مربوط به خارج کردن هوای ناخواسته از مدار هیدرولیک است.
این دو بخش با یکدیگر ارتباط دارند، اما وظیفه یکسانی انجام نمی دهند.
اگر بعد از تعویض یا تقویت بوستر، پدال ترمز سفت شده باشد، باید عملکرد بوستر، منبع خلاء، شیلنگ ها و سوپاپ مربوطه بررسی شود. سفت شدن پدال به تنهایی نشانه وجود هوا در مدار نیست.
اگر پدال نرم شده یا حرکت آن بیش از حد است، بررسی مدار هیدرولیک، مستر سیلندر و احتمال وجود هوا اهمیت بیشتری پیدا می کند. با این حال، تشخیص قطعی تنها با توجه به یک علامت امکان پذیر نیست.
در نتیجه، پس از تقویت بوستر ترمز باید هم عملکرد بخش کمکی ترمز و هم وضعیت مدار هیدرولیک، متناسب با نوع تعمیر انجام شده، ارزیابی شود.
آیا هواگیری بعد از نصب بوستر قوی تر ضروری است؟
خیر؛ نصب بوستر قوی تر به تنهایی همیشه به معنای نیاز به هواگیری نیست. اگر هنگام نصب، مدار هیدرولیک باز نشده باشد و هوایی وارد آن نشده باشد، ممکن است نیازی به هواگیری وجود نداشته باشد.
با این حال، پس از نصب بوستر باید مواردی مانند سازگاری بوستر با مستر سیلندر، اندازه و تنظیم میله اتصال، نحوه نصب و عملکرد پدال بررسی شود. نصب نادرست یا ناسازگاری قطعات می تواند باعث سفت شدن پدال، عملکرد نامناسب ترمز یا حتی درگیر ماندن ترمزها شود.
اگر در جریان تعمیر، مستر سیلندر یا اتصالات هیدرولیک باز شده باشند، نیاز به هواگیری باید طبق روش سرویس همان خودرو مشخص شود.
نکته مهم این است که تقویت بوستر لزوما به معنای کوتاه تر شدن مسافت توقف نیست. نتیجه نهایی به وضعیت لنت، دیسک، لاستیک، سطح جاده و هماهنگی کل سیستم ترمز بستگی دارد.
نکات مهم در هواگیری سیستم ترمز
هواگیری سیستم ترمز کاری حساس است و انجام نادرست آن می تواند ایمنی خودرو را تحت تاثیر قرار دهد. رعایت نکات زیر ضروری است:
از روغن ترمز با مشخصات مورد تایید سازنده خودرو استفاده کنید.
اجازه ندهید سطح روغن مخزن هنگام هواگیری از حد مجاز پایین تر برود؛ خالی شدن مخزن ممکن است باعث ورود هوای بیشتر به سیستم شود.
از آلودگی روغن ترمز جلوگیری کنید و روغن ریخته شده روی رنگ بدنه را مطابق توصیه ایمن پاک کنید.
ترتیب هواگیری چرخ ها را از روی دستورالعمل همان خودرو تعیین کنید؛ ترتیب در همه مدل ها یکسان نیست.
اگر سیستم ABS به هواگیری ویژه نیاز دارد، از دستگاه و روش مورد تایید برای همان خودرو استفاده کنید.
پس از پایان کار، اتصالات و پیچ های هواگیری از نظر نشتی بررسی شوند.
عملکرد پدال و سیستم ترمز باید پیش از استفاده عادی از خودرو تایید شود.
راهنماهای فنی ZF و دستورالعمل های سرویس خودروها تاکید می کنند که باقی ماندن هوا در مدار هیدرولیک می تواند عملکرد ترمز را مختل کند و برخی سیستم های ABS به روش هواگیری اختصاصی نیاز دارند.
اشتباهات رایج در هواگیری ترمز بعد از تقویت
برخی خطاها می توانند باعث شوند مشکل ترمز پس از تعمیر همچنان باقی بماند. از جمله:
هواگیری بدون پیدا کردن علت ایراد: اگر نشتی وجود داشته باشد، هواگیری به تنهایی مشکل را برطرف نمی کند.
استفاده از روغن ترمز نامناسب: نوع روغن باید با مشخصات فنی خودرو مطابقت داشته باشد. انتخاب اشتباه می تواند به قطعات داخلی سیستم آسیب بزند.
نادیده گرفتن سیستم ABS: در خودروهایی که به روش ویژه هواگیری نیاز دارند، روش معمول ممکن است هوای محبوس در واحد هیدرولیک را خارج نکند.
فرض کردن اینکه پدال سفت همیشه نشانه سلامت ترمز است: پدال سفت ممکن است به اختلال در بوستر یا سیستم خلاء مربوط باشد و نباید بدون بررسی، نشانه عملکرد مناسب تلقی شود.
رانندگی آزمایشی در سرعت بالا: پس از تعمیر سیستم ترمز، عملکرد آن باید ابتدا در شرایط کنترل شده و با رعایت اصول ایمنی تایید شود. اگر عملکرد ترمز مشکوک است، نباید خودرو را برای آزمایش به جاده عمومی برد.
هواگیری ترمز بعد از تقویت در کرج
اگر پس از تقویت ترمز خودروی خود با پدال نرم، افزایش حرکت پدال یا تغییر غیرعادی در عملکرد ترمز مواجه شده اید، بهتر است پیش از تعویض دوباره قطعات، علت اصلی مشکل مشخص شود.
در بوستر ترمز حمید، بررسی وضعیت بوستر، مستر سیلندر و اجزای مرتبط با سیستم ترمز می تواند به تشخیص مسیر مناسب تعمیر کمک کند. روش هواگیری و قطعات مورد نیاز باید بر اساس مدل خودرو، نوع سیستم ترمز و اقداماتی که هنگام تقویت انجام شده است تعیین شود.
آدرس: کرج – خیابان شهید بهشتی – نبش دهقان ویلای دوم – جنب دکه
شماره تماس: 09192526380
روزهای جمعه و تعطیل رسمی تعطیل می باشد.
سوالات متداول درباره هواگیری ترمز بعد از تقویت
آیا بعد از هر بار تقویت ترمز باید هواگیری کرد؟
خیر. هواگیری زمانی لازم است که طبق نوع تعمیر، هوا وارد مدار هیدرولیک شده باشد یا دستورالعمل سازنده آن را ضروری بداند.
آیا نرم شدن پدال بعد از تقویت ترمز نشانه وجود هوا است؟
ممکن است یکی از نشانه های وجود هوا باشد، اما نشتی، ایراد مستر سیلندر و مشکلات دیگر نیز می توانند علائم مشابه ایجاد کنند. برای تشخیص درست باید کل سیستم بررسی شود.
آیا بعد از تعویض بوستر باید روغن ترمز عوض شود؟
تعویض بوستر به تنهایی همیشه به تعویض روغن ترمز نیاز ندارد. تصمیم به تعویض روغن به وضعیت آن، نوع تعمیر، باز شدن مدار و توصیه سازنده بستگی دارد.
آیا هواگیری معمولی برای خودروهای دارای ABS کافی است؟
در بعضی خودروها بله، اما برخی مدل ها برای خارج کردن هوا از واحد هیدرولیکی ABS به دستگاه عیب یاب و اجرای برنامه مخصوص نیاز دارند. باید دستورالعمل مدل خودرو رعایت شود.
