رانندگی در مسیرهای کوهستانی با رانندگی در جاده های صاف تفاوت زیادی دارد. شیب های طولانی، پیچ های پشت سر هم، تغییر ناگهانی شرایط جاده و سرازیری های شدید باعث می شوند سیستم ترمز خودرو بیشتر از حالت معمول تحت فشار قرار بگیرد.
یکی از مهم ترین مشکلات هنگام رانندگی در مسیرهای کوهستانی، کاهش قدرت ترمز در سرپایینی است. زمانی که راننده برای مدت طولانی پدال ترمز را فشار می دهد، انرژی حرکت خودرو به گرما در مجموعه ترمز تبدیل می شود. اگر این گرما بیش از ظرفیت سیستم ترمز افزایش پیدا کند، عملکرد ترمز می تواند کاهش پیدا کند؛ پدیده ای که به آن Brake Fade یا افت عملکرد ترمز در اثر حرارت گفته می شود.
به همین دلیل، تقویت ترمز در سرپایینی و کوهستان فقط به معنی نصب لنت قوی تر نیست. سلامت کامل سیستم ترمز، انتخاب صحیح قطعات، استفاده درست از دنده و کنترل سرعت همگی در عملکرد ترمز نقش دارند.
چرا ترمز در سرپایینی بیشتر تحت فشار است؟
وقتی خودرو در مسیر صاف حرکت می کند، راننده معمولا برای کاهش سرعت در فواصل کوتاه از ترمز استفاده می کند. اما در یک سرازیری طولانی، نیروی گرانش تمایل دارد سرعت خودرو را افزایش دهد.
اگر راننده برای کنترل این سرعت دائما پدال ترمز را نگه دارد، لنت و دیسک به صورت مداوم درگیر می مانند و حرارت زیادی تولید می شود.
در مسیرهای کوهستانی این شرایط ممکن است چندین کیلومتر ادامه داشته باشد. بنابراین حتی سیستمی که در رانندگی شهری عملکرد کاملا مناسبی دارد، ممکن است در یک سرازیری طولانی با شرایط سخت تری روبرو شود.
NHTSA نیز در توضیحات مربوط به عملکرد ترمز، استفاده طولانی و شدید از ترمز در مسیرهای سرازیری را یکی از شرایط مهم برای بررسی مقاومت سیستم در برابر افت عملکرد حرارتی معرفی می کند.
ترمز گیری مداوم در سرازیری چه مشکلی ایجاد می کند؟
یکی از اشتباهات رایج در مسیرهای کوهستانی این است که راننده از ابتدای سرازیری تا انتهای آن پای خود را روی پدال ترمز نگه می دارد.
در این حالت، لنت ها دائما با دیسک در تماس هستند و حرارت به تدریج افزایش پیدا می کند. اگر دما بیش از حد بالا برود، ممکن است قدرت ترمز کاهش پیدا کند.
علائم احتمالی افزایش بیش از حد حرارت ترمز عبارتند از:
کاهش قدرت ترمز
افزایش فاصله توقف
تغییر احساس پدال ترمز
بوی شدید لنت
داغ شدن بیش از حد دیسک
کاهش عملکرد ترمز بعد از چند ترمز گیری پشت سر هم
ایجاد لرزش یا صدا هنگام ترمز
افت عملکرد ناشی از حرارت موضوع مهمی است و به همین دلیل در تست های استاندارد ترمز نیز عملکرد سیستم پس از استفاده شدید و گرم شدن مورد بررسی قرار می گیرد.
استفاده از ترمز موتور در سرپایینی
یکی از بهترین روش ها برای کاهش فشار روی ترمز در مسیرهای شیب دار، استفاده صحیح از ترمز موتور است.
در خودروهای دنده ای، راننده می تواند قبل از ورود به سرازیری دنده مناسب تری انتخاب کند. در خودروهای اتوماتیک نیز بسته به مدل خودرو، حالت های دستی، L، دنده های پایین یا سیستم های کنترل سرازیری ممکن است برای کنترل سرعت مورد استفاده قرار بگیرند.
ترمز موتور باعث می شود بخشی از کنترل سرعت توسط موتور انجام شود و نیاز به استفاده مداوم از پدال ترمز کاهش پیدا کند. منابع ایمنی رانندگی نیز توصیه می کنند در سرازیری های طولانی به جای نگه داشتن مداوم پدال ترمز، از دنده پایین تر و ترمز موتور استفاده شود.
آیا در سرازیری باید خودرو را خلاص کنیم؟
خلاص کردن خودرو در سرازیری روش مناسبی برای کنترل سرعت نیست.
وقتی خودرو در حالت خلاص قرار می گیرد، ترمز موتور را از دست می دهید و کنترل سرعت بیشتر به سیستم ترمز منتقل می شود. در یک سرازیری طولانی، این موضوع می تواند فشار بیشتری به ترمز وارد کند.
NHTSA نیز درباره حرکت در سرازیری با دنده خلاص هشدار داده و توصیه می کند خودرو در دنده مناسب و با موتور روشن حرکت کند.
نقش لنت در ترمز گیری کوهستانی
لنت ترمز یکی از مهم ترین قطعات مصرفی سیستم ترمز است و کیفیت و وضعیت آن در مسیرهای کوهستانی اهمیت زیادی دارد.
در سرازیری های طولانی، لنت ممکن است در معرض دمای بیشتری نسبت به استفاده عادی شهری قرار بگیرد. بنابراین اگر لنت فرسوده، نامناسب یا ناسازگار با شرایط استفاده خودرو باشد، عملکرد ترمز می تواند تحت تاثیر قرار گیرد.
البته انتخاب لنت قوی تر همیشه به معنی بهترین انتخاب نیست. لنت باید با سیستم ترمز خودرو، نوع دیسک، کالیپر و شرایط استفاده هماهنگ باشد.
برای خودرویی که بیشتر در شهر استفاده می شود ممکن است نیاز متفاوتی نسبت به خودرویی داشته باشد که مرتب در مسیرهای کوهستانی، آفرود یا جاده های شیب دار حرکت می کند.
دیسک ترمز چه نقشی در مسیرهای کوهستانی دارد؟
دیسک ترمز وظیفه دارد همراه با لنت، سرعت چرخ را کاهش دهد و بخش مهمی از حرارت تولید شده هنگام ترمز گیری را مدیریت کند.
در مسیرهای کوهستانی، سلامت دیسک اهمیت زیادی دارد. دیسک تاب دار، بیش از حد فرسوده یا آسیب دیده می تواند باعث ایجاد لرزش و کاهش کیفیت ترمز گیری شود.
اگر هنگام ترمز در سرازیری فرمان یا پدال دچار لرزش می شود، بهتر است وضعیت دیسک و سایر قطعات بررسی شود.
نکته مهم این است که برای تقویت ترمز، نباید فقط به افزایش اندازه دیسک فکر کرد. ظرفیت سیستم باید با وزن خودرو، نوع استفاده و سایر اجزای ترمز هماهنگ باشد.
نقش بوستر در قدرت ترمز
بوستر ترمز باعث تقویت نیروی وارد شده به پدال می شود و به راننده کمک می کند با فشار مناسب تری روی پدال، سیستم ترمز را فعال کند.
اگر بوستر دچار مشکل باشد، ممکن است پدال ترمز بیش از حد سفت شود یا راننده برای ایجاد نیروی ترمز مناسب به فشار بیشتری نیاز داشته باشد.
در مسیرهای کوهستانی که راننده به کنترل دقیق خودرو نیاز دارد، سلامت بوستر اهمیت زیادی پیدا می کند.
البته اگر هدف تقویت ترمز در سرپایینی و کوهستان باشد، تعویض بوستر باید پس از بررسی کامل سیستم انجام شود. در بسیاری از موارد ممکن است مشکل اصلی از بوستر نباشد و ایراد در لنت، دیسک، روغن ترمز، هوا در مدار یا کالیپر وجود داشته باشد.
اهمیت روغن ترمز در مسیرهای سخت
روغن ترمز بخش مهمی از سیستم هیدرولیکی ترمز است. وضعیت نامناسب روغن یا وجود هوا در مدار می تواند احساس پدال و عملکرد سیستم را تحت تاثیر قرار دهد.
قبل از سفرهای کوهستانی و مسیرهای طولانی بهتر است وضعیت روغن ترمز بررسی شود. همچنین اگر پدال حالت نرم یا اسفنجی دارد، باید مدار ترمز و احتمال وجود هوا بررسی شود.
صرفا اضافه کردن روغن جدید بدون بررسی علت کاهش سطح روغن یا مشکلات مدار، روش مناسبی برای رفع ایراد نیست.
چرا ترمز در جاده کوهستانی باید قبل از ورود به سرازیری بررسی شود؟
یکی از بهترین زمان ها برای بررسی ترمز، قبل از شروع مسیر کوهستانی است، نه زمانی که خودرو در میانه یک سرازیری طولانی قرار گرفته است.
پیش از حرکت بهتر است موارد زیر بررسی شوند:
وضعیت لنت های جلو و عقب
ضخامت و سلامت دیسک
سطح و وضعیت روغن ترمز
عملکرد بوستر
وضعیت مستر سیلندر
وجود نشتی در مدار
وضعیت لاستیک ها
فشار باد لاستیک
عملکرد صحیح ترمز دستی
روشن نبودن چراغ هشدار سیستم ترمز
بررسی ترمز پیش از ورود به مسیرهای کوهستانی توصیه ای مهم در منابع ایمنی رانندگی نیز محسوب می شود.
تاثیر لاستیک بر ترمز در کوهستان
سیستم ترمز هر چقدر هم سالم باشد، در نهایت لاستیک باید نیروی ترمز را به سطح جاده منتقل کند.
لاستیک فرسوده، فشار باد نامناسب یا لاستیکی که با شرایط مسیر سازگاری ندارد می تواند عملکرد خودرو را در هنگام کاهش سرعت تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل هنگام بررسی ترمز، نباید لاستیک ها را نادیده گرفت.
در مسیرهای کوهستانی، کیفیت سطح جاده نیز اهمیت زیادی دارد. آسفالت خیس، شن، سنگریزه، گل یا یخ می تواند میزان چسبندگی لاستیک با جاده را کاهش دهد.
ترمز در سرازیری های طولانی چگونه انجام شود؟
برای کنترل بهتر خودرو در یک سرازیری طولانی، بهتر است پیش از ورود به شیب سرعت خودرو را کنترل کنید و از دنده مناسب استفاده کنید.
به جای اینکه دائما پدال ترمز را به صورت مداوم نگه دارید، از ترمز موتور برای کنترل سرعت استفاده کنید و در صورت نیاز با ترمز گیری مناسب سرعت را کاهش دهید.
همچنین سرعت خودرو باید با شرایط جاده، پیچ ها، دید راننده، وضعیت سطح مسیر و ترافیک هماهنگ باشد.
در پیچ های تند کوهستانی، کاهش سرعت قبل از ورود به پیچ اهمیت زیادی دارد. رانندگی با سرعت بالا و ترمز گیری شدید در میانه پیچ می تواند کنترل خودرو را دشوارتر کند.
تقویت ترمز برای خودروهای آفرودی و کوهستانی
خودروهای آفرودی معمولا شرایط سخت تری را تجربه می کنند. لاستیک بزرگ، افزایش وزن خودرو، نصب سپر، وینچ، باربند و تجهیزات دیگر می توانند وزن نهایی خودرو را افزایش دهند.
در چنین شرایطی ممکن است سیستم ترمز استاندارد برای استفاده جدید خودرو نیاز به بررسی یا ارتقا داشته باشد.
اما تقویت اصولی ترمز به معنی نصب تصادفی قطعات بزرگ تر نیست. ابتدا باید وضعیت سیستم موجود مشخص شود و سپس با توجه به نوع استفاده خودرو، قطعات مناسب انتخاب شوند.
در بعضی خودروها سرویس کامل سیستم و رفع ایرادات موجود کافی است و در بعضی پروژه های سنگین تر ممکن است ارتقای بوستر، دیسک، لنت یا سایر بخش ها منطقی باشد.
چه زمانی ترمز خودرو در کوهستان نیاز به تقویت دارد؟
اگر خودرو در شرایط عادی عملکرد مناسبی دارد اما در مسیرهای کوهستانی با کاهش محسوس قدرت ترمز مواجه می شود، سیستم باید دقیق تر بررسی شود.
موارد زیر می توانند نشانه نیاز به بررسی تخصصی باشند:
افت قدرت ترمز بعد از سرازیری طولانی
داغ شدن سریع دیسک و لنت
بوی شدید لنت
سفت شدن غیرعادی پدال
نرم شدن پدال
افزایش فاصله توقف
لرزش هنگام ترمز
کشیدن خودرو به یک سمت
مصرف غیرعادی لنت
کاهش قدرت ترمز بعد از چند ترمز گیری متوالی
اگر مشکل فقط در زمان گرم شدن ترمز ایجاد می شود، احتمال وجود مشکل حرارتی و Brake Fade باید جدی گرفته شود.
تقویت ترمز در سرپایینی و کوهستان در کرج
اگر با خودرو در مسیرهای کوهستانی اطراف کرج و جاده های شیب دار تردد می کنید، سلامت سیستم ترمز اهمیت زیادی دارد. به خصوص برای خودروهایی که وزن بالاتر، لاستیک بزرگ یا تجهیزات آفرودی دارند.
در بوستر ترمز حمید می توانید برای بررسی و تقویت سیستم ترمز خودرو اقدام کنید. بررسی دقیق سیستم می تواند مشخص کند که مشکل از بوستر، لنت، دیسک، مستر سیلندر، روغن ترمز یا بخش دیگری از سیستم است.
هدف از تقویت ترمز این است که سیستم متناسب با شرایط واقعی خودرو و نوع استفاده انتخاب شود، نه اینکه صرفا قطعات بیشتری روی خودرو نصب شود.
آدرس جدید بوستر ترمز حمید
کرج – خیابان شهید بهشتی – نبش دهقان ویلای دوم – جنب دکه
برای هماهنگی می توانید با شماره:
09192526380
تماس بگیرید.
